رکود اقتصادی چیست؟

رکود اقتصادی چیست؟

رکود اقتصادی چیست؟


رکود اقتصادی چیست؟ تفاوت کسادی و رکود اقتصادی در چیست؟ رکود چه زمانی رخ می‌دهد؟

در زندگی امروز و حجم نوسانات اقتصادی در کشورمان شاید لازم باشد درک و تعریف درستی از رکود داشته باشیم، در مقاله حاضر قصد داریم علاوه بر توضیح مفهوم رکود با طرح سوالاتی بر روشن تر شدن این مقوله بپردازیم.

تعریف رکود:

رکود اقتصادی، که معادل انگلیسی Recession می باشد، به حالتی گفته می شود که فعالیت های اقتصادی جامعه برای مدت زمان بیشتر از چند ماه با افت و کاهش زیادی روبرو ‌شود. رکود می تواند بر بخش های مختلف و زیادی تأثیر بگذارد از جمله:

  • تولیدات صنعتی
  • اشتغال زایی
  • ساختمان سازی
  • بورس
  • و…

رکود اقتصادی موجب متوقف شدن رشد اقتصادی می شود. معمولا آمار هایی نظیر تولید ناخالص داخلی در دوران رکـود هر سال نسبت به سال قبل با کاهش چشمگیری روبرو خواهد بود. برای اطلاعات بیشتر می توان به مقاله های اقتصاد و تولید ناخالص داخلی مراجعه بفرمایید.

چرخه تجاری در اقتصاد به چه معناست:

به عبارتی دیگر هر اقتصاد در طول تاریخ خود فراز و نشیب های مختلفی را بار ها و بار ها تجربه کرده است. این فراز و نشیب ها همان رونق و رکود در اقتصاد هستند. این فراز و نشیب در اقتصاد را در بلندمدت را چرخه تجاری می گویند. چرخه های تجاری (Business Cycle) یکی از مفهوم های پایه و اساسی در اقتصاد است.

رشد و رکود:

رشد و رکود از مراحل و فرآیند اقتصاد است که در توضیح چرخه جاری بیان کردیم. چرخه تجاری در 4 مرحله صورت می گیرد.

  • رونق
  • اوج
  • رکود
  • بحران

این حالات ممکن است پشت سر هم گاهی بر عکس هم عمل کنند و هر کدام دلایل خود را داراست؛ پس از گذراندن دوره رونق، اقتصاد با کسادی و رکود مواجه می شود که در ادامه سعی بر شرح رکود و تفاوت رکود و کسادی داریم.

در نمودار زیر برای نمونه و به دست آوردن درک روشن تری از رشد اقتصادی در دنیا از سال 1995 تا 2015 می پردازیم. در این مثال طبق نمودار به خوبی چرخه های تجاری را نشان می دهیم. در این 21 سال هر کدام از این مراحل پی در پی ایجاد شده، دوره اوج و بحران پس از یک دوره طولانی رشد و رکود به وجود می آیند.

برای نمونه بحران سال 2009 که به بحران مالی معروف است، پس از دو سال رکود شدید به وجود آمد. این رکود و بحران از اواخر سال 2005 ایجاد شد و با شدت گرفتن آن در سال های 2007 و 2008 به دلیل ایجاد حباب در بازار مسکن به بیشترین حد ممکن رسید.

مطالعه مقاله  معرفی انواع اوراق مالی در بازار سرمایه

پیشگامان بی نهایت مطالعه مقاله سیستم مالی را به شما عزیزان پیشنهاد می کند.

تفاوت کسادی و رکود اقتصادی

تفاوت کسادی و رکود اقتصادی

تفاوت کسادی و رکود اقتصادی در چیست؟

تفاوت کسادی و رکود اقتصادی بیشتر در زمان این دو می باشد، به طوری که سیر نزولی رشد اقتصادی که برای چند دوره سه ماهه ادامه یابد، نشان دهنده وضعیت «کسادی» اقتصادی است و هر گاه این دوره زمانی بیشتر شود «رکود» اقتصادی نامیده می شود.

توقف رکودی چه زمانی صورت می گیرد؟

در موردی که رشد اقتصادی برای مدتی آهسته اما غیر منفی باشد اصطلاحا به «توقف رکودی» معروف است. کسادی، رکود و توقف رکودی را معمولا تحت عنوان بحران مالی طبقه بندی نمی کنند چرا که از مواردی هستند که علاوه بر بازارهای مالی سایر بازارها را تحت تأثیر قرار می دهند.

کارشناسان اقتصادی بر این اعتقاد هستند که این موارد نیز تحت تأثیر بحران های مالی شکل می گیرند؛ به عنوان نمونه می توان به رکود عظیم اقتصادی دهه ۱۹۳۰در پی وقوع بحران های مالی اشاره کرد که در ادامه هجوم بانکی، سقوط بازار سهام به وجود آمد. بحران های وام های رهنی پر خطر و ترکیدگی حباب مسکن، در آمریکا و برخی کشور های دیگر را فراهم کرده است.

رکود در چه زمانی پیش می آید؟

رکود هنگامی پیش می آید که اختلالی منفی در تعادل بین عرضه و تقاضا صورت گیرد. به عبارتی، بین میزان کالایی که مردم می خواهند بخرند، میزان کالا و خدماتی که تولید ‌کنندگان می توانند ارائه کنند و قیمت کالا ها و خدمات فروخته شده، عدم توازن پدید می آید و در نتیجه، رشد اقتصاد کاهش پیدا می کند.

رابطه بین عرضه و تقاضا در یک اقتصاد بر نرخ تورم و نرخ های بهره اثر می گذارد. تورم هنگامی رخ می دهد که قیمت کالا ها و خدمات بالا می رود و ارزش پول کاهش پیدا می کند. البته تورم لزوما پدیده ای منفی نیست. در واقع تصور می شود نرخ پایین تورم به افزایش فعالیت های اقتصادی منجر می شود اما اگر نرخ بالای تورم با میزان بالای تقاضا همراه نباشد ممکن است برای اقتصاد مشکل پدید آید و در نهایت رکود رخ دهد. نرخ های بهره نشان دهنده هزینه استقراض برای اشخاص یا شرکت ها هستند.

نرخ بهره چگونه بر رکود تاثیر می گذارد؟

نرخ بهره معمولا درصدی سالانه از وامی است که وام گیرنده به وام دهنده پرداخت می کند تا وقتی که وام کاملا بازپرداخت شود. نرخ پایین بهره بدین معناست که شرکت ها می توانند پول بیشتری وام بگیرند و از آن برای سرمایه گذاری در پروژه های بیشتر استفاده کنند. نرخ های بالای بهره، هزینه ها را برای تولید کنندگان و مصرف کنندگان بالا می برد و رشد اقتصاد را کند می کند. نوسان ها در نرخ تورم و نرخ بهره، اطلاعاتی درباره سلامت اقتصاد در اختیار قرار می دهد.

مطالعه مقاله  محاسبه نرخ بازده داخلی تعدیل شده در اکسل

به چه علتی این نوسانات ایجاد می شوند؟

روشن ترین علت ایجاد نوسانات را باید در شوک هایی نظیر حوادث طبیعی، جنگ و عوامل ژئوپلیتیک است. برای مثال، زلزله ممکن است به از میان رفتن زیر ساخت های لازم برای تولید مواد خام مهم نظیر نفت منجر شود. در این حالت در بخش عرضه، قیمت کالا هایی که از نفت در تولید آنها استفاده می شود بالا می رود و تقاضا کاهش می یابد.

این عوامل می تواند به رکود منجر شود اما برخی رکود ها در دوران رونق اقتصادی رخ می دهند و احتمالا علت رکود، رونق اقتصاد است. کارشناسان و اقتصاددان ها معتقد هستند که فعالیت های تجاری حاصل از توسعه یک بازار گاه ممکن است به سطوح ناپایدار برسد.

به عنوان نمونه؛ شرکت ها و مصرف کنندگان ممکن است وام های بیشتری بگیرند و فرض شان این باشد که رشد اقتصادی به آنها کمک خواهد کرد بدهی بالاتر را پرداخت کنند اما اگر اقتصاد به اندازه ای که انتظار می رود رشد نکند، وام گیرنده با وام های بزرگ تر مواجه خواهد بود که توان بازپرداخت آن را ندارد.

به این ترتیب او باید منابع مالی فعالیت های دیگر را به پرداخت بدهی اختصاص دهد در نتیجه از فعالیت های اقتصادی وی کاسته می شود.

چگونه می توان از رکود اقتصادی گذر کرد:

در زمان رکودی دولت ها می توانند با اعمال سیاست های پولی و مالی مناسب، سرمایه گذاری و تقاضا را در جامعه تحریک کنند. دولت با افزایش مصرف و سرمایه گذاری خود می تواند تقاضا ایجاد کند. همچنین با تغییر در نرخ بهره (با توجه به رابطه معکوس میان بهره و سرمایه گذاری) با اتخاذ یک سیاست پولی مناسب، انگیزه سرمایه گذاری را در بین افراد بالا ببرد.

نکته مهم و حائز اهمیت در این مورد که نباید نادیده گرفت، باید در مورد سیاست های مختلف اقتصادی به آن توجه کرد، نوع و مدت زمان استفاده ازاین سیاست ها می باشد.

پیشگامان بی نهایت مطالعه مقاله ایستایی در سری زمانی را به شما عزیزان پیشنهاد می کند.

وضعیت رکود یا رونق

وضعیت رکود یا رونق

آیا می توان با استفاده از شکاف تولید، وضعیت رکود یا رونق را مشخص کرد؟

وقتی شکاف تولید مثبت باشد، در اصطلاح منظورمان این است که در رونق هستیم و وقتی این شکاف منفی باشد، مقصود این است که در وضعیت رکودی هستیم. (فاصله بین تولید بالقوه و تولید بالفعل، شکاف تولید گفته‌ می شود)

مطالعه مقاله  نرخ رشد اقتصادی

به عبارتی رکود و رونق، دو وجه متفاوت و با علامت مختلف از مفهومی به نام مازاد تقاضا در اقتصاد هستند. البته مازاد تقاضا یک مفهوم موقت و گذراست؛ یعنی نمی شود که اقتصاد مستمرا در رونق یا رکود باشد. چرا که تولید بالفعل در واقع حول تولید بالقوه نوسان می کند و برای محاسبه هم، در یک تمرین ساده می توان از میانگین متحرک تولید بالفعل، تولید بالقوه را به دست ‌آورد.

پس اگر یک مدت در اقتصاد رونق وجود داشته باشد، باعث افزایش شکاف تولید می شود و تولید بالفعل از تولید بالقوه فاصله می گیرد؛ اما تا یک حدی می تواند فاصله بگیرد و بیشتر از آن امکان ندارد.

برای روشن تر شدن این مبحث نمونه ای را عنوان می کنیم؛

شما تا چند نوبت نیروی کار بگذارید؛ اما بیشتر از آن ظرفیت تولیدی پاسخگو نیست. در این وضعیت فشار تورمی زیادی به وجود می آید که باعث بازگشت به سمت تولید بالقوه‌‌ می شود و در دوره بعدی، مجددا حول آن تولید بالقوه، رکود ایجاد می‌ شود.

پس وقتی می گوییم رکود داریم که کمبود تقاضا داشته باشیم. یعنی به دلیل پایین بودن تقاضا، نتوانیم از این عرضه خوب استفاده کنیم. زمانی از رونق سخن می گویم که تقاضای کل خیلی بیش از عرضه کل باشد.

نقش سیاست گذار در شرایط رکود یا رونق چیست؟

چه موضوعاتی برای سیاست گذاری باید مورد توجه قرار بگیرد؟ سیاست گذار پولی و سیاست گذار مالی باید این شکاف تولید را مدیریت کنند. نخست باید ببیند علامت‌ شکاف تولید، مثبت است یا منفی؛ یعنی رونق داریم یا رکود. دوم اینکه، رونق یا رکودی که وجود دارد، در حال باز شدن است یا بسته شدن و مقدارش چقدر است. در زمان رونق، سیاست گذار پولی و مالی باید سعی کنند از طریق سیاست های انقباضی، مازاد تقاضا را به تدریج کنترل کنند.

وقتی هم که رکود؛ یعنی کمبود تقاضا داریم، باید تقاضا از طریق سیاست های انبساطی تحریک شود. بنابراین سیاست های انبساطی و انقباضی اصطلاحا ماهیت چرخه ای یا سیکلیک دارند؛ یعنی با توجه به شرایط چرخه های تجاری باید اتخاذ شوند.

نکته دیگر هم این است که این سیاست ها متقارنند. یعنی مستمرا نمی توانید انبساطی عمل کنید و بعد از مدتی باید سیاست انقباضی به اجرا بگذارید. نکته دیگر اینکه این سیاست ها ماهیت کوتاه مدت دارد و هدفش پایدار کردن اقتصاد حول یک روند بلند مدت است.

نگارش: ساناز یوسفی

به منظور کسب اطلاعات بیشتر، مطالعه مقاله مالیات سبز در اقتصاد سبز را به شما عزیزان پیشنهاد می نماییم.

جهت بهره مندی از تمامی خدمات طرح توجیهی با شماره 09371639243 تماس بگیرید.

مقالات مالی و اقتصادی

Recessionاستراتژیامکان سنجیبازار مالیبازاریابیبازده ریسکبودجهبودجه ریزیتحلیل دادهتورم اقتصادیتورم اقتصادی و دلایل آن در ایرانرکود اقتصادیریسک اعتباریسرمایه گذاریطرح کسب و کار

Pid__irAuthor posts

پیشگامان توسعه بینهایت با بیش از چند دهه تجربه، متخصص در ارائه انواع طرح های توجیهی فنی- اقتصادی (امکان سنجی) با استفاده از بروز ترین نرم افزار های داده کاوی و بر پایه اقتصاد داده محور و تحلیل داده های کلان، آماده هوشمند سازی و تحلیل کسب و کارهای شما عزیزان می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *