حقوق صاحبان سهام

حقوق صاحبان سهام

حقوق صاحبان سهام


حقوق صاحبان سهام چیست؟ اجزای حقوق صاحبان سهام شامل چه مواردی است؟ هدف حقوق صاحبان سهام چیست؟ حساب های مرتبط با حقوق صاحبان سهام؟ جایگاه حقوق صاحبان سهام در معادله حسابداری

این روزها با توجه به رونق گرفتن بورس در کشورمان افراد زیادی برای سرمایه گذاری به این حوزه روی آورده اند، در حالی که بسیاری از این افراد نه اطلاعاتی در مورد سهام و نه در مورد جزئیات مربوط به حقوق صاحبان سهام دارند.

در مقاله حاضر قصد داریم به طور کامل به موضوع حقوق صاحبان سهام بپردازیم. در ادامه این مقاله هر آنچه نیاز است که با ورود به این عرصه بدانید را متوجه خواهید شد. قبل از هرچیز؛ برای کسب اطلاعات در مورد بورس و فرابورس و انواع سهام می توانید به مقاله بورس و فرا بورس و همچنین مقاله اوراق بهادار مراجعه فرمایید.

حقوق صاحبان سهام

اشخاص حقیقی یا حقوقی با خرید سهام یک شرکت دارای حقوقی خواهند بود که با نام حقوق صاحب سهام و یا ارزش ویژه نیز آن را می‌شناسند.

به عبارتی حقوق صاحبان سهام (Owner equity) نوعی مالکیت در دارایی های یک شرکت است. حقوق صاحبان سهام، میزانی از ارزش یک شرکت است که به یک شخص حقیقی یا حقوقی تعلق دارد. ارزش ویژه یا همان حقوق صاحبان سهام در واقع شراکت یا مالکیت در دارایی آن شرکت است. شخص حقیقی یا حقوقی دارای سهام آن شرکت این مالکیت در دارایی را خواهد داشت. به این معنا که حتی اگر شرکت منحل هم شود و فعالیت خود را ادامه ندهد، حقوق صاحبان سهام آن از دارایی‌های باقی‌مانده آن شرکت متناسب با سهم هر فرد یا شرکت دیگر بین آنان تقسیم خواهد شد.

به طور کلی باید در نظر داشته باشید که حقوق صاحبان سهام عدد ثابتی ندارد و می‌تواند در طول زمان تغییر کند. به‌ این صورت که اگر شرکت فعالیت‌هایی انجام دهد یا در گذر زمان ارزش دارایی‌های آن زیاد شود، ارزش ویژه صاحبان سهام نیز افزایش خواهد یافت. بر‌عکس این ماجرا هم می‌تواند اتفاق بیفتد. یعنی ممکن است با اتفاق‌هایی در روند شرکت، این مقدار کاهش پیدا کند. این موضوع باعث می‌شود تا افراد معمولا به سمت شرکت‌هایی جذب شوند که از رشد اقتصادی برخور‌دار هستند. تشخیص این موضوع معمولا نیاز به آگاهی، علم، تجربه، تحقیق و تحلیل دارد.

مطالعه مقاله  سازماندهی 1

نکته قابل توجه این است که در صورتی که یک شرکت منحل شود نیز بعد از کسر بدهی ها از دارایی های آن شرکت، حقوق صاحبان سهام از باقیمانده دارایی شرکت و بر اساس میزان سهم سهامداران به آنان پرداخت می شود.

همچنین حقوق صاحبان سهام ممکن است با انجام فعالیت های سودآور در یک شرکت افزایش پیدا کند و یا به واسطه اشتباهات تجاری آن شرکت با کاهش همراه باشد. علاوه بر این در صورتی که یک شرکت سود سالانه حاصل از فروش محصولات یا خدمات را بین سهامداران توزیع نکند، حقوق صاحبان سهام در آن شرکت افزایش پیدا می کند.

بنابراین این مسئله که در چه شرکتی سرمایه گذاری می کنید و اوراق بهادار از نوع بورس دریافت می کنید اهمیت زیادی دارد.

اجزای حقوق صاحبان سهام شامل چه مواردی است؟

  • سرمایه قانونی
  • افزایش سرمایه
  • صرف سهام
  • اندوخته قانونی
  • سایر اندوخته ها
  • سود و زیان انباشته
  • سهام خزانه
  • مازاد تجدید ارزیابی موجودی ها

در ادامه در مورد برخی از این موارد بیشتر توضیح می دهیم.

سرمایه قانونی

قسمتی از حقوق صاحبان سهام جهت ایجاد شرکت و به واسطه خرید سهم، ماشین آلات، ملک و… به سرمایه آن شرکت تبدیل شود.

افزایش سرمایه

یکی از روش های تامین مالی شرکت ها افزایش سرمایه است که روش های مختلف دارد. گاهی شرکت ها به خاطر اصلاح ساختار مالی، افزایش جریان وجوه نقد شرکت یا گاهی برای مزایایی که افزایش سرمایه برایشان ایجاد می کند نسبت به این کار اقدام می کنند. افزایش سرمایه یکی از اجزای حقوق صاحبان سهام محسوب می شود، چرا که این افزایش سرمایه توسط سهامداران قدیمی یا جدید انجام می شود.

اندوخته ها (reserves)

سود سهمی که در پایان دوره مالی بین سهامداران توزیع نمی شود و در اختیار شرکت باقی می ماند نیز سرمایه قانونی است و جزئی از حقوق صاحبان سهام محسوب می شود. این سود سهمی که با عنوان اندوخته شناخته می شود بخشی از سود واحد تجاری است که گاهی به واسطه الزامات قانونی و گاهی به خاطر تصمیم مجمع عمومی صاحبان سهام در یک شرکت و به دلایلی مثل حمایت از منافع بستانکاران/ اعتباردهندگان یا به دلیل ایجاد منابع لازم برای توسعه شرکت در بین سهامداران توزیع نمی شود.

مطالعه مقاله  انواع مدل‌های ارزیابی ریسک

اندوخته قانونی (Legal reserve)

اندوخته قانونی با اندوخته ای که در قسمت قبل شرح داده شد، کمی متفاوت است. طبق آنچه در قانون تجارت آمده است، میزان یک بیستم سود خالص هر سال به صورت پیشفرض به عنوان اندوخته قانونی در نظر گرفته می شود. البته محاسبه اندوخته قانونی جزئیات زیادی دارد که باید تمامی موارد آن در نظر گرفته شود.

هدف حقوق صاحبان سهام چیست؟

اهداف حقوق صاحبان سهام در حسابداری معمولا شامل موارد زیر است:

  • مشخص نمودن سرمایه قانونی و ثبت شده
  • مشخص نمودن منابع سرمایه شرکت سهامی
  • مشخص نمودن سود سهامی قابل توزیع

حقوق سهام داران طبق میزان سرمایه گذاری و خریدی که از سهام انجام داده اند منافعی نیز به دنبال دارد که نمی توان این منافع را نقض کرد. اطلاع از این منافع برای سهامداران لازم است تا این اشخاص حقیقی و حقوقی بتوانند در بازار سرمایه به کسب سود بپردازند.

فواید آشنایی با حقوق صاحب سهام

معمولا آشنایی با حقوق صاحبان سهام در زمینه‌های مختلف می‌تواند آگاهی و منافع زیادی را برای صاحبان سهام به‌دنبال داشته باشد. این آگاهی‌ها می‌تواند به سهام‌داران اطلاع دهد که چه زمانی باید در چه مواردی سرمایه‌گذاری کنند تا سود بیشتری عاید آن‌ها شود. البته این فقط ممکن است یکی از اهداف صاحبان سهام باشد و دانشتن مواردی هچون سرمایه قانونی شرکت، منابع سرمایه آن و میزان سود‌سازی می‌تواند اطلاعات خوبی برای آن‌ها باشد.

به‌عنوان مثال درآمد‌هایی که شرکت از راه‌های مختلف هم‌چون فروش محصول و خدمات و یا راه‌های دیگر به‌دست می‌آورد در تراز‌نامه ماهیت بستانکار دارد و باید سبب بیشتر شدن حقوق صاحبان سهام شود. با استدلالی مشابه حساب استعفا یعنی این‌که یکی از سهام‌داران بخواهد استعفا دهد، باعث کاهش حقوق صاحبان سهام می‌شود.

یکی از مهمترین موضوعات در زمینه حسابداری بحث ارسال لیست بیمه است که حسابداران شرکت ها ابهامات زیادی در مورد آن دارند.

مطالعه مقاله  سود بانکی

حساب های مرتبط با حقوق صاحبان سهام

حساب های مختلفی وجدو دارند که در ارتباط با حقوق صاحبان سهام هستند. این حساب ها در حقوق صاحبان سهام تاثیر دارند. در ادامه به 2 مورد از این حساب ها اشاره می کنیم. این حساب ها در صورتی که در سمت بدهکار ترازنامه (سمت چپ) قرار بگیرند مانده حقوق صاحبان سهام را کاهش می دهند و در صورتی که در سمت بستانکار ترازنامه (سمت راست) قرار بگیرند مانده حساب حقوق صاحبان سهام را افزایش می دهند و نفع سهامداران هستند.

حساب های مرتبط با حقوق صاحبان سهام

  • حساب استعفا (ماهیت کاهش حقوق صاحبان سهام)

در صورتی که یکی از صاحبان سهام (مالکان) بخواهد استعفا بدهد، شرکت موظف است دارایی وی را پرداخت کند و به همین دلیل این حساب در ترازنامه ماهیت بدهکار دارد و حقوق صاحبان سهام را کاهش می دهد.

  • حساب درآمد (ماهیت افزایش حقوق صاحبان سهام)

درآمد می تواند از طریق فروش، کمیسیون دریافت شده از مشتریان، بهره دریافتی یا روش های دیگر باشد. در هر صورت هر پولی که از طریق فروش محصول یا خدمات دریافت می شود درآمد بوده و در ترازنامه ماهیت بستانکار دارد، بنابراین باعث افزایش حقوق صاحبان سهام می شود.

جایگاه حقوق صاحبان سهام در معادله حسابداری

همانطور که گفتیم حقوق صاحبان سهام در یک شرکت منحل شده پس از این که بدهی های شرکت از دارایی های آن کسر شد، از باقیمانده آن به دست می آید. بنابراین رابطه و جایگاه حقوق صاحبان سهام در یک تراز به این صورت خواهد بود:

حقوق مالکان شرکت (حقوق صاحبان سهام) + بدهی های شرکت = دارایی های شرکت

بنابراین با جابه جایی در عناصر این معادله می توان به این نتیجه رسید که اگر از دارایی ها، بدهی ها را کسر کنیم حقوق مالکان باقی می ماند. مانند معادله زیر:

بدهی های شرکت – دارایی های شرکت = حقوق مالکان شرکت (حقوق صاحبان سهام)

نگارش: ساناز یوسفی

به منظور کسب اطلاعات بیشتر، مطالعه مقاله رهبری بازار را به شما عزیزان پیشنهاد می نماییم.

جهت بهره مندی از تمامی خدمات طرح توجیهی با شماره 09371639243 تماس بگیرید.

مقالات مالی و اقتصادی

Legal reserveOwner equityreservesاستراتژیافزایش سرمایهاقتصاداقتصاد داده محورالگوریتم پیش بینیامکان سنجیاندوخته قانونیبازار مالیتحلیل دادهحقوق صاحبان سهامسایر اندوخته هاسرمایه قانونیسهام خزانهسود و زیان انباشتهصرف سهام، اندوخته هاطرح توجیهیطرح کسب و کارمازاد تجدید ارزیابی موجودی ها

Pid__irAuthor posts

پیشگامان توسعه بینهایت با بیش از چند دهه تجربه، متخصص در ارائه انواع طرح های توجیهی فنی- اقتصادی (امکان سنجی) با استفاده از بروز ترین نرم افزار های داده کاوی و بر پایه اقتصاد داده محور و تحلیل داده های کلان، آماده هوشمند سازی و تحلیل کسب و کارهای شما عزیزان می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *