نرخ تنزیل

نرخ تنزیل

نرخ تنزیل


نرخ تنزیل

فرآیند بررسی توجیه پذیری پروژه‌‌های سرمایه گذاری، همواره بر یک اصل استوار بوده است و آن مقایسه هزینه‌‌ها و درآمد‌های پیش‌بینی شده در طول عمر پروژه، با در نظر گرفتن هزینه تامین سرمایه در کنار سایر هزینه‌‌های پروژه مثل ماشین آلات و تجهیزات، هزینه‌‌های عمرانی و تاسیسات در فاز ساخت، و هزینه‌‌های مواد اولیه، انرژی و دستمزد در فاز تولید است.

هزینه سرمایه، در خصوص منابع مالی ایی چون وام و اوراق، مشخصاً بر اساس نرخ‌‌های بهره آن‌‌ها تعیین می‌شود. اما در خصوص آورده سرمایه‌گذار در یک پروژه مشخص، هزینه سرمایه می‌بایست بر اساس حداقل نرخ بازدهی قابل قبول سرمایه‌گذار تعیین گردد که در واقع، هزینه فرصت پول سرمایه‌گذار را در پروژه مورد نظر بیان می‌کند. باتوجه به آنچه گفتیم اهمیت توجه به مبحث نرخ تنزیل روشن می‌شود.

تنزیل در حقیقت روشی است که برای تخمین زدن ارزش فعلی جریان وجوه نقدی که در دوره‌‌های زمانی مشخصی در آینده قابل دریافت و دسترسی هستند، استفاده می‌شود. پایه تئوری و منطق این روش بر این حقیقت استوار است که «هر یک ریال امروز، بیشتر از یک ریال فردا ارزش دارد.» نرخ تنزیل که معادل انگلیسی آن (Discount rate) می‌باشد، به زبانی ساده به این صورت که مقدار نرخ تنزیل درواقع میزان افتی است که ارزش یک سرمایه در طول زمان نسبت به ارزش امروز آن تجربه می‌کند، تعریف کرد. در این مقاله از اکو ساختمان در ابتدا به تعریف نرخ تنزیل پرداخته‌ایم و در ادامه درباره متغیر‌های آن و پارامتر‌های مؤثر بر آن صحبت شده است.

تنزیل را می‌توان جزو اصلی‌ترین ارکان علوم مالی یا تامین مالی دانست، که با استفاده از آن می‌توان تمامی دارایی‌‌های موجود، از جمله اوراق قرضه را ارزیابی نمود. در این روش ارزیابی، ارزش حال یا فعلی دارایی با استفاده از داده‌‌هایی مانند نرخ بازده، مبلغ اقساط دریافتی یا پرداختی (خالص جریان وجوه نقد در هر مقطع زمانی)، زمان دریافت یا پرداخت جریان وجوه و قیمت اسمی آن محاسبه می‌شود.

به طور کلی می‌توان گفت: دلایل مختلفی که ازاین‌بین می‌توان به وجود تورم، استهلاک دارایی، قانون‌گذاری‌‌های جدید، هزینه نگهداری پول و دیگر موارد ازاین‌دست اشاره کرد؛ بر حق بودن این ادعا کامل واضح به نظر می‌رسد. از سوی دیگر می‌توان این‌طور توضیح داد که تنزیل راهی برای به‌روز کردن ارزش پولی است که در آینده می‌توانیم آن را به دست آوریم.

نکته مهم:

نرخ تنزیل نشان دهنده حداقل سطح بازدهی مورد انتظار است. همچنین بر اساس وزن نسبی مبلغ وام‌‌ها، اوراق، کمک‌‌های بلاعوض و آورده سرمایه‌گذار از کل منابع مالی طـرح، نـرخ تنزیل برای کل سرمایه گذاری نیز معادل WACC خواهد بود که بر اساس میانگین وزنی هزینه تامین سرمایه انواع منابع مالی تعریف شده در طرح محاسبه می‌شود. در واقع، زمانی که در ترکیب منابع مالی طرح، آورده سرمایه‌گذار تنها منبع مالی نباشد، آنگاه جریانات نقدی مربوط به ورودی و خروجی جیب سرمایه گذار، متفاوت از جریانات نقدی مربوط به ورودی و خروجی صندوق پروژه خواهد شد که هر یک ساختار مالی خود را خواهند داشت.

یکی از اشتباهات رایج در فرآیند مطالعات امکان سنجی طرح‌‌های سرمایه گذاری، استفاده از نرخ تنزیل یکسان به عنوان حداقل نرخ بازدهی قابل قبول برای آورده سرمایه‌گذار (MARR) در محاسبه ارزش فعلی هزینه‌‌ها و درآمد‌های برآورد شده در جدول جریانات نقدی مربوط به جیب سرمایه‌گذار و همچنین در محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه کل (WACC) است. بدین معنی که در اغلب شرکت‌‌های مشاور، بانک‌‌ها، موسسات مالی و اعتباری، وزارتخانه‌‌ها، سازمان‌‌های دولتی، شرکت‌‌های تامین سرمایه و شرکت‌‌های هلدینگ سرمایه گذاری که همگی به عنوان ذینفعان پروژه‌‌های سرمایه گذاری، همواره درگیر پروسه ارزیابی پروژه‌‌های سرمایه گذاری هستند و همچنین شرکت‌‌های تولیدی که به واسطه طرح‌‌های توسعه متعدد خود، اقدام به ایجاد واحد‌های ارزیابی طرح‌‌ها و مطالعات امکان سنجی در شرکت نموده‌اند، همواره از نرخ تنزیل ثابتی به عنوان حداقل نرخ بازدهی قابل قبول برای آورده سرمایه‌گذار (MARR) در محاسبات و ارزیابی‌‌های پروژه‌‌های مختلف استفاده می‌شود.

مطالعه مقاله  معافیت های مالیاتی شرکت های دانش بنیان و استارتاپ ها

معنی دیگری که برای اصطلاح تـنزیل در نظر گرفته می‌شود نـرخی است که توسط برنامه‌‌های حقوق بازنشستگی و شرکت‌‌های بیمه برای تخفیف در بدهی‌هایشان مورداستفاده قرار می‌گیرد.

با یک مثال ساده از نرخ تنزیل، که در تـنزیل جریانات نقدی (DCF) مورد استفاده قرار گرفته است، درک بهتری از این نرخ خواهید داشت.

فرض کنیم شما انتظار دریافت ۱۰۰۰ تومان در پایان سال را دارید. همان طور که می‌دانید، نـرخ تورم بر ارزش پول اثر می‌گذارد. پس برای تعیین ارزش فعلی این ۱۰۰۰ تومان (ارزشی که امروز برای شما دارد)، نیاز دارید تا آن را با یک نـرخ سود مشخصی تنزیل کرده و ارزش فعلی آن را به دست آورید.

با فرض نرخ تنـزیل ۱۰%، ۱۰۰۰ تومانی که قرار هست در یک سال بعد دریافت کنید، امروز برابر ۹۰۹ تومان خواهد بود ([۱٫۰۰+۰٫۱۰] /۱۰۰۰). که به این مبلغ، ارزش فعلی گفته می‌شود.

اگر شما انتظار داشته باشید تا ۱۰۰۰ تومان را در عرض دو سال دریافت کنید، ارزش فعلی آن ۸۲۶ تومان خواهد بود.

چه نرخ تنزیلی برای یک پروژه مناسب است؟

بیشتر شرکت‌‌ها وقتی پروفایل ریسک پروژه مشابه شرکت باشد، از میانگین موزون هزینه سرمایه (WACC) استفاده می‌کنند. ولی اگر پروفایل ریسک پروژه به شکل ویژه‌ای متفاوت از شرکت باشد، مدل قیمت گذاری دارایی‌‌های سرمایه‌ای (CAPM) اغلب برای محاسبه یک نـرخ تـنزیل بر اساس پروژه مورد استفاده قرار می‌گیرد که به شکل دقیق‌‌تری ریسک را منعکس می‌نماید.

با توجه به این که هزینه‌‌های مربوط به هر پروژه در طول سال‌‌های مختلفی انجام می‌شود و همچنین درآمد‌های مربوط به آن سرمایه گذاری هم در طول سال‌‌های مختلف تحقق یافته و به دست می‌آید. نتیجه می‌شود که خواسته یا ناخواسته، اختلاف زمانی میان هزینه‌‌ها و درآمد‌ها به وجود می‌آید. در واقع همین اختلاف زمانی است که نهایتاً باعث می‌شود، ارزش واقعی هر واحد پول برای انجام هزینه‌‌ها و یا درآمد به دست آمده در هر دو سال مختلف با هم در ارزش، اختلاف داشته باشد.

مطالعه مقاله  ارزش گذاری و رشد

درصورتی‌که یک سال خاص به عنوان سال مبنا در نظر گرفته شود، نرخ تنزیل یا به عبارت دیگر حداقل نرخ بازدهی مورد انتظار (MARR) در واقع همان نرخی است که با استفاده از آن می‌توانیم ارزش واقعی هزینه‌‌هایی که در سال‌‌های مختلف انجام شده‌اند و یا درآمد‌هایی که در سال‌‌های مختلف به دست آمده‌اند را در آن سالی که به عنوان سال مبنا تعریف کرده‌ایم، محاسبه کنیم.

نکته قابل توجه این است که با توجه به توضیحات بالا می‌توان نرخ تنزیل را به‌صورت نرخی که افراد، شرکت‌‌ها و یا بخش عمومی مایل‌اند تا هزینه‌‌ها و منافع موجود را با هزینه‌‌ها، در آینده معاوضه کنند تعریف کرد. این موضوع ریشه در ماهیت تنزیل دارد که به هزینه فرصت سرمایه و قابلیت آن در انجام سرمایه‌گذاری و کسب سود بازمی‌گردد.

نکته دیگری که باید همواره مدنظر نداشت این است که درواقع تنزیل فرایندی مالی است که مبنای تحلیل بین زمانی در حوزه‌‌های مالی و اقتصادی قرار می‌گیرد. بدین صورت که با تبدیل مقادیر ریالی هزینه‌‌ها و عایدی‌‌ها در مقاطع زمانی مختلف به ارزش حال و یا بالعکس، این مقادیر را با یکدیگر مقایسه می‌کند.

نرخ تنزیل بر اساس منطق نرم افزاری

نرخ تنزیل (Discounting Rate) یا همان هزینه سرمایه (Cost of Capital)، برای آورده هر سرمایه‌گذار (Equity Capital) در هر پروژه و طرحی به طور اختصاصی و به تناسب سطح ریسک آن پروژه تعیین می‌شود. به این شکل که هر چقدر سطح ریسک مربوط به یک پروژه یا طرح بیشتر باشد، نرخ تنزیل که در واقع نشانگر حداقل سطح بازدهی مورد انتظار است، به همان نسبت افزایش پیدا می‌کند.

مطالعه مقاله  نمودارها و ابزار تحلیل Crystal Ball

فرمول نرخ تنزیل

پایه و اساس تجزیه و تحلیل‌‌های مالی درک مفهوم این جمله است که هر رقم پیش‌بینی نشده برای جریانات نقدی در سال‌‌های آینده برابر یک سرمایه گذاری با نرخ سود سالانه در زمان حال است. در تجزیه و تحلیل‌‌های مالی برای حذف عامل زمان در محاسبات، ارزش جریانات نقدی که در سال‌‌های آینده کسب می‌شود با استفاده از ضریب تنزیل (i+1) به ارزش روز تبدیل می‌شود.

معمولاً نرخ تنزیل در یک طرح سرمایه گذاری که برای محاسبه ارزش فعلی هزینه‌‌ها و درآمد‌های پیش‌بینی نشده برای سال‌‌های آتی طرح مورد استفاده قرار می‌گیرد، معادل حداکثر نرخ سود بدون ریسک (نرخ سود سپرده بلند مدت بانکی و یا اوراق مشارکت) به اضافه چند درصد برای پوشش ریسک سرمایه گذاری است.

نرخ تنزیل که از آن می‌توان به عنوان یک استاندارد شاخص مالی نام برد، تابعی از زمان، مکان و صنعت مورد بررسی است و در شرایط مختلف با در نظر گرفتن مجموع موارد تأثیر‌گذار بر آن تعیین و در محاسبات از فرمول زیر محاسبه می‌شود.نرخ تنزیل

تفاوت نرخ تنزیل با نرخ بهره

نرخ تنزیل در بازار سرمایه بسیار حائز اهمیت است زیرا به وسیله آن می‌توان ارزش آتی شرکت‌‌ها را بر اساس وجوه نقد آن در آینده تخمین زد. نرخ بهره با ریسک به دست آمدن جریان وجوه نقد آتی رابطه مستقیم دارد یعنی هرچه ریسک به دست آمدن وجوه نقد آتی بیشتر باشد نرخ تنزیل نیز بزرگ‌تر است.

نگارش: ساناز یوسفی

به منظور کسب اطلاعات بیشتر، مطالعه مقاله حاشیه سود را به شما عزیزان پیشنهاد می نماییم.

جهت بهره مندی از تمامی خدمات طرح توجیهی با شماره 09371639243 تماس بگیرید.

مقالات مالی و اقتصادی

Discounting Rateاستراتژیاقتصاداقتصاد داده محورالگوریتم پیش بینیبودجه ریزیتحلیل دادهتورم اقتصادیریسک اعتباریسرمایه گذاریطرح توجیهیطرح کسب و کارمدیریت ریسک

Pid__irAuthor posts

پیشگامان توسعه بینهایت با بیش از چند دهه تجربه، متخصص در ارائه انواع طرح های توجیهی فنی- اقتصادی (امکان سنجی) با استفاده از بروز ترین نرم افزار های داده کاوی و بر پایه اقتصاد داده محور و تحلیل داده های کلان، آماده هوشمند سازی و تحلیل کسب و کارهای شما عزیزان می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

×

Hello!

Click one of our contacts below to chat on WhatsApp

×